• %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • BIST 100
    %
  • /TL
    %

Hareketli Ortalamalar Nedir?

Hareketli Ortalamalar Nedir?

Hareketli Ortalamalar Nedir?

Teknik analiz, yatırım ve ticaret dünyası için oldukça eski geçmişe sahip bir fiyat analiz yöntemidir. Teknik analiz, gelecekte oluşabilecek fiyat seviyeleri ve fiyat hareketlerini önceden tespit ederek daha rahat işlem yapabilmek için kullanılmaktadır. Eski veri ve fiyat hareketlerine göre oluşabilecek yeni fiyat hareketlerinin tespit ve tahmin edilmesine olanak sağlar. Teknik analiz yapabilmek için kullanılan onlarca farklı yöntem ve yüzlerce farklı indikatör bulunmaktadır. Bunların arasında oldukça popüler olan, güvenilen ve birçok analist tarafından kullanılan bir tanesi ise hareketli ortalamalardır.

Hareketli ortalamaların değişik versiyonları bulunuyor olsa da hepsinin ortak amacı ve hedefi fiyat grafiklerinin daha kolay analiz edilebilmesine yardımcı olmaktır. Ayrıca, bu indikatör trend yönünü belirlemek için de kullanılmaktadır. Hareketli ortalamalar geçmiş fiyat verilerine bağlı olarak belirlendiği için gecikmeli veya trend takip eden göstergeler arasında kabul edilmektedir. Buna rağmen karmaşık fiyatlandırmaları sadeleştirme ve piyasanın yönünü belirleme gücüne sahiptir.

Farklı Hareketli Ortalama Türleri

Sadece günlük veya kısa vadeli süreç içerisinde değil de daha uzun vadeli işlemler yapan yatırımcılarında kullanabileceği birçok farklı türde hareketli ortalamalar bulunmaktadır. Farklı türlere rağmen hareketli ortalamalar genel olarak iki farklı kategoriye ayrılmaktadır. Bunlardan birisi üssel hareketli ortalamalar, diğeri ise basit hareketli ortalamalardır. Piyasa durumuna ve hedeflenen sonuçlara bağlı olarak yatırımcılar kendileri için uygun olan göstergeyi belirleyebilmektedir.

Üssel Hareketli Ortalamalar (EMA)

Üssel hareketli ortalamalar, geçmiş fiyat dalgalanmalarına bağlı olarak teknik analiz sunma bakımından basit hareketli ortalamalara benzer olma özelliğine sahiptir. Basit hareketli ortalamalara kıyasla biraz daha karmaşık bir denkleme sahip olan üssel hareketli ortalamalar, yakın zamanlı verilere daha fazla ağırlık vermektedir. Her iki hareketli ortalama türü de sık olarak kullanılıyor olsa da üssel hareketli ortalamalar anlık fiyat değişimlerine ve tersine dönüşümlere daha duyarlı bir şekilde tepki vermektedir.

Üssel hareketli ortalamalar genellikle kısa vadeli işlem yapan yatırımcılar tarafından tercih edilen bir indikatördür çünkü fiyat değişimlerini daha hızlı şekilde yansıtmaktadır. Yatırımcıların işlemlerinin vade sürelerine göre doğru hareketli ortalama indikatörünü kullanması oldukça önem arz etmektedir.

Basit Hareketli Ortalamalar (SMA)

Basit hareketli ortalamalar belirli bir zaman aralığı içerisindeki verileri ele alır ve bu verilerden ortalama bir fiyat elde edilmesini sağlar. Basit hareketli ortalama ve geçmiş fiyatların arasındaki en bariz fark, basit hareketli ortalamalar yeni veri elde eder etmek en eski veri bilgilerini hesaba katmamaktadır. Yani, eğer ki basit hareketli ortalama son 100 günlük süreç için yapılıyor ise sadece son 100 günlük veri dahil edilir ve tüm veriler buna göre güncellenir.

Basit hareketli ortalama hesaplamalarında bağımsız olarak tüm veri girişleri eşit ağırlığa sahip olacak şekilde hesaplama gerçekleşir. En güncel verinin daha önemli olduğunu varsayan yatırımcılar bu hesaplama türünde eşit ağırlık kullanma yönteminin teknik analiz için zararlı olduğunu düşünmektedir.

Hareketli Ortalamalar Nasıl Kullanılır?

Hareketli ortalamalar, güncel fiyatlar yerine eski fiyat verilerinin kullanılması sebebi ile belirli bir gecikme sürecine sahiptir. Verilerin büyüklüğüne bağlı olarak gecikme de bu oranda gerçekleşir. Örneğin, 100 günlük veri ile meydana gelecek gecikme 10 günlük veri ile meydana gelecek gecikmeye göre çok daha fazla olacaktır. Bunun sebebi ise daha büyük veri gruplarında eklenen yeni verilerin etkisinin daha düşük olmasıdır.

Her iki hareketli ortalama türü ticaret yapılan koşullara bağlı avantajlara sahiptir. Büyük veri sahibi olan hareketli ortalamalar uzun vadeli yatırımcılar için daha avantajlıdır. Tam tersi durumda ise kısa vadeli yatırımcılar için geçerlidir. Daha az veri içeren hareketli ortalama, kısa vadeli işlemler için daha doğru sonuç elde edilmesine yardımcı olur.

Geleneksel piyasalarda sık olarak 50, 100 ve 200 günlük hareketli ortalamalar tercih edilmektedir. Özellikle hisse senedi alım-satım işlemi gerçekleştiren yatırımcılar 50 ve 200 günlük hareketli ortalama kullanmayı tercih eder. Bu iki verinin kesişmesi durumunda ise kesişme türüne bağlı olarak al veya sat sinyalleri üretilir. Bu durum, süreç değişikliği dahil olacak şekilde tüm piyasalar için geçerlidir.

Kesişme Sinyalleri

Mantıken artan hareketli ortalama yükseliş trendi, düşen hareketli ortalama ise düşüş trendini işaret eder. Her indikatörde olduğu gibi tek başına hareketli ortalama kullanmak da kesin bir sonuç elde edilmesine sebep olmamaktadır yani tek başına bu gösterge güvenilir değildir. Bu sebeple diğer indikatörlerde olduğu gibi hareketli ortalamalar ile elde edilen bir sonucun diğer indikatörler ile de onaylanması oldukça önemlidir.

Kesişme sinyali, grafikte iki farklı hareketli ortalamanın kesişmesi ile gerçekleşir. Altın kesişim kısa vadeli hareketli ortalamanın uzun vadeli hareketli ortalamanın üzerine çıkması ile gerçekleşirken ölüm kesişimi ise tam tersi durumda gerçekleşmektedir. Bir diğer yandan, altın kesişim boğa sinyali olarak ölüm kesişimi ise ayı sinyali olarak kabul edilir.

Dikkate Alınması Gereken Diğer Etkenler

Buraya kadar verilen tüm örnekler günlük baz alınarak anlatılmış olsa da hareketli ortalama analizi yaparken günlük grafik kullanmak şart değildir. Günlük olarak işlem yapan yatırımcılar finansal ürüne ait son birkaç aylık fiyat verisi yerine son birkaç günlük veya saatlik veriyi de kullanmak isteyebilir. Hareketli ortalama hesaplamak için en iyi sonuç günlük grafik ile elde ediliyor olsa da günlük grafik kullanmak zorunlu değildir. Farklı zaman dilimlerine ait grafikler tercih edilerek de analiz yapılabilir.

Hareketli ortalamaların bir diğer kötü tarafı ise çok geç veri sinyalleri üretmesidir. Örneğin, pozitif bir alım sinyali bazı durumlarda kırılımın gerçekleşmesi sonrasında meydana gelebilir. Bu durumda trend yükseliş olarak devam edecek olsa da potansiyel olarak kâr marjından zarar demektir. Daha da kötü durumda geç pozitif sinyal üretilebilir ve bu sinyal sonrasında yatırımcının pozisyonu ters yönde kalabilir.

Hareketli ortalamalar, sık kullanılan ve güçlü teknik analiz göstergesidir. Piyasalardaki trend yönünün belirlenmesi ve analiz edilebilmesi için piyasa performansı hakkında detaylı bilgi sunar. Fakat bazı durumlarda geç sinyal üretilebilir ve piyasanın tersi yönünde sinyal üretilmesine de sebep olabilir. Bu sebeple hareketli ortalamalar ile işlem yapmadan önce diğer indikatörler de kullanarak onay elde etmek oldukça önemlidir.