{"id":1431,"date":"2021-02-15T19:30:00","date_gmt":"2021-02-15T17:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomi101.net\/?p=1431"},"modified":"2021-08-06T22:40:53","modified_gmt":"2021-08-06T20:40:53","slug":"manipulasyon-nedir-nasil-yapilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomi101.net\/manipulasyon-nedir-nasil-yapilir\/","title":{"rendered":"Manip\u00fclasyon Nedir? Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n
Ba\u015far\u0131l\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar genellikle kazan\u00e7 elde etti\u011fi zaman analiz yeteneklerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa, do\u011fru \u015fekilde trade yapabildi\u011fine veya do\u011fru zamanda do\u011fru i\u015flemleri yapabilme \u00f6zelliklerine sahip olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken ba\u015far\u0131s\u0131z yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ise genellikle bahane olarak manip\u00fclasyonlar\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Peki, s\u00fcrekli olarak duymakta oldu\u011fumuz ve \u00f6zellikle ba\u015far\u0131s\u0131z yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n alt\u0131n bahanesi haline gelmi\u015f olan bu manip\u00fclasyon tam olarak nedir? Nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fmektedir? Manip\u00fclasyon yapmak kolay m\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm detaylara ge\u00e7meden \u00f6nce vurgulanmas\u0131 gereken bir nokta daha mevcuttur. Manip\u00fclasyon, t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkelerindeki piyasalarda yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r ve yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilmesi durumunda da \u00e7ok ciddi cezalar ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Manip\u00fclasyon, ekonomik enstr\u00fcmanlar\u0131n fiyatlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen suni y\u00fckseli\u015f veya d\u00fc\u015f\u00fc\u015flere verilen isimdir. Daha basit tan\u0131m ile manip\u00fclasyon, herhangi bir finansal enstr\u00fcman\u0131n arz-talep dengesini etkilemek \u00fczere yap\u0131lan ve bu hareketler sonucunda da fiyat\u0131n yapay olarak de\u011fi\u015fmesini sa\u011flayan hareketlerdir.<\/p>\n\n\n\n
Herhangi bir finansal enstr\u00fcman \u00fczerinde manip\u00fclasyon ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi durumunda o enstr\u00fcman i\u00e7in olu\u015facak fiyat dalgalanmalar\u0131 ve arz-talep dengesi tamamen yapay olarak olu\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Manip\u00fclasyon yap\u0131lmas\u0131ndaki temel ama\u00e7 finansal enstr\u00fcman fiyatlar\u0131n\u0131n yapay \u015fekilde y\u00fckseltilmesi veya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ile kazan\u00e7 sa\u011flamakt\u0131r. Manip\u00fclasyon, bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck fon y\u00f6neticileri ve b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r ve yap\u0131lmas\u0131ndaki tek ama\u00e7 haks\u0131z \u015fekilde kazan\u00e7 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Manip\u00fclatif ortamlarda finansal enstr\u00fcmanlar\u0131n fiyatlar\u0131 olduk\u00e7a dengesiz \u015fekilde de\u011fi\u015fmektedir. Her ne kadar manip\u00fclasyon tan\u0131m\u0131 gere\u011fince kolay tespit edilecek bir \u015fey gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor olsa da asl\u0131nda manip\u00fcle edilen finansal enstr\u00fcman\u0131 fark etmek olduk\u00e7a zor bir \u015feydir. Bu sebepledir ki yetkililer manip\u00fclasyonlar\u0131 her zaman tespit edememektedir ve b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar da bu durumu avantaja \u00e7evirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Manip\u00fclasyonun tespit edilmesi durumunda hukuki i\u015flemler ba\u015flat\u0131lmaktad\u0131r ve genellikle manip\u00fclasyon i\u00e7in verilen cezalar olduk\u00e7a a\u011f\u0131r olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de finansal piyasalar\u0131 denetleme ve d\u00fczenleme yetkisine sahip olan Sermaye Piyasas\u0131 Kurulu (SPK) manip\u00fclasyon giri\u015fimlerini piyasa doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, Sermaye Piyasas\u0131 Kurulu (SPK) taraf\u0131ndan manip\u00fclasyonun tespit edilmesi halinde de bu kurulun cezai- i\u015flem yetkisine sahip oldu\u011fu da bilinmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Manip\u00fclasyonun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi hakk\u0131nda bilgi ve tecr\u00fcbe sahibi olman\u0131z bu yasal su\u00e7un i\u015flendi\u011fi i\u015flem paritelerinde bilin\u00e7sizce i\u015flem yapman\u0131za engel olabilir ve ma\u011fduriyetinizin de b\u00fcy\u00fcmemesine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Ekonomi piyasalar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen manip\u00fclasyonlar genellikle birbirine benzer \u00f6zelliklere sahiptir ve \u015fu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmektedir;<\/p>\n\n\n\n
Peki, bu bilgiler ne anlam ifade etmektedir? Yani, manip\u00fclasyon tam olarak nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fmektedir? Asl\u0131nda cevap olduk\u00e7a basit ve iki farkl\u0131 \u015fekilde tan\u0131mlanabilir.<\/p>\n\n\n\n
Bilinen ve en \u00e7ok kullan\u0131lan ilk y\u00f6ntem \u00e7ok y\u00fcksek i\u015flem hacmi olu\u015fturarak \u00fcr\u00fcne olu\u015fan arz-talep dengesini bozmakt\u0131r. Bu y\u00f6ntem ile sahte al\u0131m-sat\u0131m i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirilmekte ve mevcut finansal enstr\u00fcmana ilginin kaymas\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130kinci y\u00f6ntem ise d\u00fc\u015f\u00fck i\u015flem hacmine sahip finansal enstr\u00fcmanlar\u0131n tercih edilmesi ve bu finansal enstr\u00fcmanlar hakk\u0131nda hatal\u0131 bilgilerin payla\u015f\u0131lmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ayr\u0131ca, bu \u015fekilde bulunan i\u015flem paritelerinde sahte al\u0131m-sat\u0131m i\u015flemleri yap\u0131larak o enstr\u00fcman\u0131n fiyat\u0131 da ciddi oranda de\u011fi\u015ftirilmekte ve bu \u015fekilde de ilgi oda\u011f\u0131 olabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Manip\u00fclat\u00f6rler, genellikle birka\u00e7 manip\u00fclasyon y\u00f6ntemi kullanmaktad\u0131r ve bu \u00e7e\u015fitlili\u011fin pek fazla de\u011fi\u015fim g\u00f6stermedi\u011fi bilinmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, manip\u00fclat\u00f6rler aktif olarak sosyal medya hizmetlerini kullanmaktad\u0131r ve buradan gerekli manip\u00fclasyon i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Sosyal medya siteleri veya internette olu\u015fmu\u015f b\u00fcy\u00fck forum topluluklar\u0131 kullan\u0131larak bu gibi platformlarda yan\u0131lt\u0131c\u0131 ve hatal\u0131 bilgilerin payla\u015f\u0131lmas\u0131 veya piyasa sinyallerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131 ile al\u0131\u015f-sat\u0131\u015f i\u015flemlerinde olu\u015fan dengenin de\u011fi\u015fimini sa\u011flamak genellikle bilinen en aktif y\u00f6ntemlerden birisidir. Bu durumun en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi ise Twitter fenomenleri olarak verilebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc bu fenomenler baz\u0131 durumlarda mevcut kitlesini k\u00f6t\u00fc ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131rken baz\u0131 durumlarda da hatal\u0131 bilgi kurban\u0131 olarak yine kitlesini hatal\u0131 y\u00f6nlendirebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Manip\u00fclasyonun bilinen iki adet ana y\u00f6ntemi bulunmaktad\u0131r. Bunlardan birisi Pump and Dump di\u011feri ise Poop and Scoop y\u00f6ntemleridir.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00f6ntem d\u00fc\u015f\u00fck fiyata sat\u0131n al\u0131nan bir finansal \u00fcr\u00fcn\u00fc daha y\u00fcksek bir fiyata satmak i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu y\u00f6ntem ile sahip olunan finansal enstr\u00fcman\u0131n fiyat\u0131 hatal\u0131 ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgiler ile \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u015fekilde artt\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, bu y\u00f6ntem olduk\u00e7a s\u0131k olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r ve manip\u00fclat\u00f6rlerin vazge\u00e7ilmezidir.<\/p>\n\n\n\n
Her ne kadar di\u011fer y\u00f6ntem olan Pump and Dump kadar yo\u011fun olarak kullan\u0131lmayan bir y\u00f6ntem olsa da muhakkak hakk\u0131nda bilgi sahibi olunmas\u0131 gereken bir manip\u00fclasyon y\u00f6ntemidir. Bu y\u00f6ntem ile finansal enstr\u00fcmanlar\u0131n fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmektedir ve ger\u00e7ekle\u015fmesi durumunda ise manip\u00fclat\u00f6rlerin al\u0131m i\u015flemi yapmas\u0131 ile son bulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sermaye piyasalar\u0131nda manip\u00fclasyon yapmak olduk\u00e7a zor bir \u015feydir fakat imk\u00e2ns\u0131z de\u011fildir. Bu piyasalar i\u00e7erisinde manip\u00fclasyonun sadece tespit edilmesi de\u011fil, ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi de olduk\u00e7a zordur. Ayr\u0131ca, bu zorluk her ge\u00e7en g\u00fcn artmaya devam etmektedir \u00e7\u00fcnk\u00fc piyasada artan yat\u0131r\u0131mc\u0131 nedeni ile i\u015flem hacimlerinde de ciddi oranda art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u0130\u015flem hacmi olduk\u00e7a y\u00fcksek olan bir parite<\/a><\/strong> veya i\u015flem \u00e7ifti i\u00e7in manip\u00fclasyon yapmak ise olduk\u00e7a zor bir durumdur.<\/p>\n\n\n\n Genel olarak, k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketlerin ve i\u015flem hacmi d\u00fc\u015f\u00fck olan finansal enstr\u00fcmanlar\u0131n manip\u00fcle edilmesi daha kolayd\u0131r. \u0130\u015flem hacmi y\u00fckseldik\u00e7e veya yat\u0131r\u0131m\u0131 say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f olduk\u00e7a manip\u00fclasyon yapmak daha da zor bir hale gelmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Manip\u00fclasyon, ekonomik enstr\u00fcmanlar\u0131n fiyatlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen suni y\u00fckseli\u015f veya d\u00fc\u015f\u00fc\u015flere verilen isimdir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1434,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[43,54],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/ekonomi101.net\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/manipu\u0308le.jpg?fit=790%2C445&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1431"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2240,"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1431\/revisions\/2240"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomi101.net\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}